Zonsverduistering op 12 augustus 2026: hoe kun je die vanuit België observeren?

Zonsverduistering op 12 augustus 2026: hoe kun je die vanuit België observeren?

Op 12 augustus 2026 trakteert de hemel ons op een van de mooiste astronomische spektakels van de afgelopen decennia. Vanuit België zal een uitzonderlijke zonsverduistering zichtbaar zijn, een zeldzame gebeurtenis waarop je je best goed voorbereidt om er ten volle van te kunnen genieten.

Het wordt de grootste zonsverduistering die in België zichtbaar is sinds die van 11 augustus 1999. Gedurende bijna twee uur zal de Maan de Zon geleidelijk bedekken, tot bijna 90% van het zonneoppervlak aan het zicht wordt onttrokken. Een fascinerend verschijnsel dat voor iedereen toegankelijk is… op voorwaarde dat enkele essentiële veiligheidsregels worden nageleefd.

Wat is een zonsverduistering?

Een zonsverduistering ontstaat wanneer de Maan tussen de Aarde en de Zon schuift. Haar schaduw valt dan op een deel van onze planeet, waardoor de zonneschijf, afhankelijk van de plaats waar je je bevindt, geheel of gedeeltelijk wordt bedekt.

Er bestaan drie belangrijke soorten zonsverduisteringen:

De totale zonsverduistering

De Maan bedekt de Zon volledig. Gedurende enkele minuten wordt de hemel donker, alsof het plotseling schemert, en blijft alleen de zonnecorona, de buitenste atmosfeer van de Zon, zichtbaar.

Het is een van de indrukwekkendste natuurverschijnselen die je kunt waarnemen.

Wist je dat?

Tijdens een totale zonsverduistering kan de temperatuur in slechts enkele minuten met 3 tot 5 °C dalen. Vogels stoppen soms met zingen, bepaalde nachtelijke insecten worden actief en sommige bloemen sluiten zich, alsof de nacht midden in de namiddag valt.

De gedeeltelijke zonsverduistering

De Maan bedekt slechts een deel van de Zon. Dit is het type zonsverduistering dat op 12 augustus 2026 vanuit België zichtbaar zal zijn.

Hoewel bijna 90% van de Zon bedekt zal zijn, blijft er altijd een deel van de zonneschijf zichtbaar. Het is daarom absoluut noodzakelijk om tijdens de volledige waarneming geschikte oogbescherming te dragen.

De ringvormige zonsverduistering

Wanneer de Maan zich iets verder van de Aarde bevindt, lijkt ze net iets kleiner dan de Zon. Daardoor blijft een spectaculaire lichtende ring rond de Maan zichtbaar. Dit verschijnsel wordt een ringvormige zonsverduistering genoemd.

Wist je dat?

Ergens op Aarde vindt gemiddeld om de 18 maanden een zonsverduistering plaats. Een totale zonsverduistering vanaf dezelfde locatie kunnen waarnemen is daarentegen uitzonderlijk: soms moet je daarvoor tientallen jaren wachten.

Wat zal er op 12 augustus 2026 vanuit België te zien zijn?

Vanuit België zal de zonsverduistering gedeeltelijk zijn, maar bijzonder indrukwekkend.

Op het hoogtepunt zal 89,6% van de Zon door de Maan worden bedekt. Daarmee wordt het de grootste zonsverduistering die in België zichtbaar is sinds 11 augustus 1999.

De verduistering zal ongeveer 1 uur en 46 minuten duren.

Tijdschema van de zonsverduistering

Het maximum vindt plaats terwijl de Zon zich zeer laag boven de horizon bevindt.

Om optimaal van het schouwspel te genieten, kies je best een locatie met een vrij uitzicht naar het westen of noordwesten. Vooral de kuststreek en het westen van België bieden doorgaans de beste waarnemingsomstandigheden.

Wist je dat?

Zelfs wanneer bijna 90% van de Zon bedekt is, zal de hemel boven België niet volledig donker worden. De beroemde zonnecorona is uitsluitend zichtbaar vanuit de gebieden die zich in het pad van de totale zonsverduistering bevinden.

Waar zal de totale zonsverduistering zichtbaar zijn?

Hoewel België kan genieten van een uitzonderlijke gedeeltelijke zonsverduistering, zullen andere regio's in Europa een totale zonsverduistering kunnen waarnemen.

De strook van de totaliteit loopt onder meer over:

• het noordoosten van Groenland;

• IJsland, waar Reykjavik zijn eerste totale zonsverduistering sinds 1954 zal beleven;

• Portugal;

• het noorden van Spanje;

• het eiland Mallorca.

De schaduw van de Maan beweegt met een snelheid van meer dan 3.400 km/u over het aardoppervlak.

Hoe kun je een zonsverduistering veilig observeren?

Rechtstreeks naar de Zon kijken, zelfs wanneer die bijna volledig bedekt is, kan onherstelbare schade aan het netvlies veroorzaken.

Gelukkig zijn er verschillende veilige manieren om de zonsverduistering te observeren.

Gebruik een gecertificeerde eclipsbril

De enige geschikte eclipsbrillen zijn modellen die voldoen aan de norm ISO 12312-2.

Gewone zonnebrillen, zelfs zeer donkere, bieden absoluut geen bescherming tegen de schadelijke zonnestraling.

Een gaatjescamera maken

Het is ook mogelijk om een zonsverduistering te observeren zonder rechtstreeks naar de zon te kijken, met behulp van een gaatjescamera (pinhole).

Dit zeer eenvoudige hulpmiddel projecteert het beeld van de zon op een oppervlak, waardoor u de maan geleidelijk voor de zon kunt zien schuiven zonder uw ogen bloot te stellen aan zonnestraling.

Geen eclipsbril bij de hand? Ontdek hoe u zelf een gaatjescamera maakt en de zonsverduistering veilig kunt observeren.

Kijk naar de schaduwen

Tijdens een zonsverduistering veranderen de kleine openingen tussen de bladeren van bomen vanzelf in duizenden natuurlijke gaatjescamera's.

Daardoor verschijnen op de grond tientallen kleine lichtgevende sikkels die de vorm van de verduisterde Zon nauwkeurig weergeven.

Wist je dat?

Deze opvallende lichtsikkels worden niet gevormd door de bladeren zelf, maar door de minuscule openingen ertussen. Die werken als duizenden kleine camera obscura's.

Onze tips om optimaal van de zonsverduistering te genieten

Veel mensen denken dat het voldoende is om enkele minuten vóór het maximum naar buiten te gaan.

Toch begint het spektakel veel eerder.

Neem de tijd om te zien hoe de Maan langzaam voor de Zon schuift. Het is vaak even indrukwekkend om de zonneschijf geleidelijk in een smalle sikkel te zien veranderen als het moment van de maximale verduistering zelf.

Blijf ook na het maximum nog even kijken. Het licht verandert geleidelijk, de kleuren worden anders en de sfeer krijgt een bijzonder karakter.

Beschik je over een tuin, een balkon of een plek met vrij uitzicht naar het westen, dan kun je het volledige verschijnsel gewoon van thuis uit volgen.

Blijf ook na de zonsverduistering naar de hemel kijken

Een zonsverduistering vormt voor veel mensen het begin van een passie voor sterrenkunde. Waarom zou je na dit uitzonderlijke natuurverschijnsel de nachtelijke hemel niet verder ontdekken?

De dag nadien, op donderdag 13 augustus, organiseert het Euro Space Center de Nacht van de Sterren, een gratis evenement volledig in het teken van hemelwaarneming. Samen met sterrenkundeverenigingen, uitgerust met telescopen, kun je de Perseïden bewonderen, sterrenbeelden herkennen, de zichtbare planeten observeren en de mooiste objecten aan de zomerhemel ontdekken.

Wil je meer weten over dit evenement en ontdekken waarom de sterrenhemel ons blijft fascineren? Lees dan ook ons artikel over de Nacht van de Sterren.

Soms is één blik naar de hemel genoeg om aan een reis van miljarden kilometers te beginnen.